Tork Nedir?

İngilizce kökenli bir kelime olan Tork, motorlu araçlarda üretilen gücün tekerleklerden yere aktarılmasını sağlayan dönme kuvveti olarak tanımlanabilmektedir. Bizim anlayabileceğimiz şekilde tanımlamamız gerekirse “Döndürme Kuvveti” şeklinde ifade edebiliriz.

Genel olarak torku incelemeden önce halk arasında sık sık karıştırıldığı “beygir gücü” konusuyla ilgili açıklamada bulunalım. Genellikle Tork denildiği zaman herkesin aklına beygir gücü gelmektedir. Aslında tanım ve işlevsellik açısından birbirinden farklı olarak ele alınmaktadır.

Beygir Gücü Ne Demektir?

“Beygir Gücü” tanımı İngilizce’den dilimize geçmiş bir tanımdır. HorsePower (HP) olarak tanımlanan bu ifade, 5 kg ağırlığında olan aracın, 1 saniyede 1 metre hareket ettirilmesi için ihtiyaç duyduğu güç miktarıdır.

Aslında bu tabir araç mühendisleri tarafından bu şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Normal şartlarda atın 1 saniyede 1 metre ileriye taşıdığı güç miktarı 50 kg’dır ama mühendisler tarafından bu değer arabalar için 75 kg olarak belirlenmiş ve o şekilde kullanılmaya devam etmiştir.

“Beygir gücü” kelimesi, ilk defa makine üretimi yapan James Watt tarafından kullanılmıştır.

James Watt’in makinesini gören insanlar ona makinenin gücünü sorduklarında o, onların anlayabileceği bir kıyaslama yapabilmeleri için “Beygir gücü” kelimesini kullanmayı tercih etmiş ve bu tabir günümüze kadar ulaşmıştır.

Tork Gücü ile Beygir Gücü Arasındaki Fark Nedir?

Torku ve Beygir gücünü açıkladık ve bunların aslında aynı şey olduğu zannedilse de farklı şeyler olduğunu izah etmiştik.

Peki Tork Gücü ile Beygir Gücü arasındaki fark nedir; Tork gücü çekiş kuvveti, beygir gücü ise daha çok hız ile alakalı kullanılan ifadelerdir.

Örnek verecek olursak yarış arabalarının hıza daha fazla ihtiyacı olduğundan beygir gücü daha fazla olacaktır.

Tork gücünün hızla bir alakası yoktur. İşte beygir ve tork farkı budur.

Peki, Hareket halindeyken araca uygulanan beygir ve tork gücünü nasıl anlarsınız?

  • Beygir gücü hızla alakalı olduğundan hız göstergesine bakmanız gerekmektedir.
  • Tork gücünü öğrenmek için ise devir göstergesine bakmalısınız. Araç ne kadar az devirde, ne kadar yüksek hıza çıkıyorsa tork gücü o kadar fazladır.

Tork Hakkında Detaylı Bilgi

Tork, kuvvet momenti veya dönme momenti bir cismin, bir eksen etrafında dönmesine neden olan etkidir. Bu etki, dönme eksenine olan uzaklıkla ve dönmeyi sağlayan kuvvetle doğru orantılıdır.

Torkun sembolü Yunan alfabesinde bulunan tau harfidir: τ

Torkun büyüklüğü üç değişkene bağlıdır: uygulanan kuvvet, kuvvet kolunun uzunluğu ve kuvvet koluyla kuvvet arasındaki açı.

\boldsymbol \tau = \mathbf{r}\times \mathbf{F}\,\!
\tau = rF\sin \theta\,\!
  • τ tork vektörü, τ torkun büyüklüğü
  • r konum vektörü (başlangıcı dönme ekseni, bitişi kuvvetin uygulanma yeri), r konum vektörünün büyüklüğü ya da kuvvet kolu
  • F kuvvet vektörü, F kuvvetin büyüklüğü
  • × vektörel çarpım
  • θ kuvvet vektörüyle kuvvet kolu arasındaki açı

Torkun SI birimi newton metre dir. (N.m)

Diğer Niceliklerle İlişkisi

Açısal momentum

Tork, açısal momentumun zamanla değişim hızı olarak da tanımlanır.

\boldsymbol{\tau} = \frac{\mathrm{d}\mathbf{L}}{\mathrm{d}t}

Eylemsizlik momenti ve açısal ivme

Tork, eylemsizlik momenti ve açısal ivme arasında aşağıdaki bağıntı vardır.

\boldsymbol{\tau}_{\mathrm{net}} =I\boldsymbol{\alpha}

Fg ve −Fg zıt kuvvetlerinden ortaya çıkan tork, L nin tork ile aynı yöndeki açısal momentumunda değişime sebep olur. Bu da baş kısmın devinimine sebep olur.

İş ve güç

İş ile tork arasında aşağıdaki bağıntı vardır.

 W = \tau \theta

Güç ve tork:

P=\tau \omega
  • ω, açısal hız

Kaynaklar:

-Power and Torque Explained A clear explanation of the relationship between Power and Torque, and how they relate to engine performance.
-“Horsepower and Torque” An article showing how power, torque, and gearing affect a vehicle’s performance.
-“Torque vs. Horsepower: Yet Another Argument” An automotive perspective
a discussion of torque and angular momentum in an online textbook
-Torque and Angular Momentum in Circular Motion on Project PHYSNET.
-An interactive simulation of torque
-Torque Unit Converter
-https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Tork&oldid=19363220
-https://www.wikimedia.org

By Kaynuka

Bu habere de bakabilirisiniz

Kum Terapisi (Sandplay) Nedir?

Dr. Linda Cunningham, Dünya Çapında Sandplay Eğitimi sayesinde sandplay terapi sanatında ve biliminde profesyonel psikoterapistler ...

Nomofobi Nedir?

Nomofobi, cep telefonu yoluyla iletişimden kopmaktan korkma durumu için önerilen bir isimdir. Akıl sağlığında, tanımları ...

Kambriyen Döneminde 5 Garip Hayvan – 3

Günümüzden 530 Milyon yıl önceki Kambriyen dönemini incelemeye devam ediyoruz. Bu dönemde yaşayan tuhaf türleri ...